วัฒนธรรม ประเพณี...
ประเพณีถือศีลกินผักจังหวัดภูเก็ต
 ประเพณีถือศีลกินผัก หรือกินเจ จะเริ่มขึ้นในวันแรกของเดือน 9 ซึ่งตรงกับเดือน 11 ของไทย
หรือเดือนตุลาคม ของปฏิทินสากล คนจีนเรียกว่า "เจเดือนเก้า" หรือ "เก้าฮ๊วงเจ" เป็นเวลาทั้งสิ้น 9 วัน
ในปัจจุบันพิธีกินผักมีที่จังหวัดตรัง กระบี่ และพังงา แต่เชื่อกันว่ามีศูนย์กลางอยู่ที่จังหวัดภูเก็ต มีประวัติ
เล่ากันมาว่าคณะงิ้วจากเมืองจีนมาเปิดการแสดงที่กะทู้นานเป็นแรมปี แล้วบังเอิญเกิดโรคระบาดขึ้น
คณะงิ้วจึงจัดให้มีพิธีกินเจ และสร้างศาลเจ้าขึ้น เพื่อเป็นการสะเดาะเคราะห์ หลังจากนั้นโรคภัยไข้เจ็บ
ก็หายสิ้น ชาวกะทู้เกิดความเลื่อมใสศรัทธา จึงปฏิบัติตามและหลังจากประกอบพิธีอยู่ 2-3 ปี มีผู้ศรัทธา
มากขึ้นเรื่อย ๆ ชาวกะทู้อยากได้พิธีกินเจที่สมบูรณ์ ตามแบบพิธีในมณฑลกังไส ประเทศจีน จึงได้ส่งตัว
แทนไปนำเอาควันธูป (เหี่ยวเอี้ยน) ในการเดินทางกลับจะต้องจุดธูปต่อกันมิได้ดับมอด เมื่อชาวบ้าน
ทราบข่าวจึงได้จัดขบวนไปรับที่บ้านบางเหนียวอันเป็นกำเนิดของพิธีรับพระนั่นเอง
 ค่ำคืนแรกของการกินผัก จะมีพิธียกเสา "โกเต้ง" ขึ้นที่หน้าศาลเจ้า เพื่อใช้เป็นที่แขวนตะเกียง
น้ำมัน 9 ดวง ซึ่งจะได้เชิญดวงวิญญาณของยกอ๋องฮ่องเต้(พระอิศาร) และกิวอ๋องไต่เต่(ราชาผู้เป็นใหญ่
ทั้งเก้า) มาประทับ วันรุ่งขึ้นจะมีการจุดธูปขนาดใหญ่และตั้งเครื่องเซ่น เผาไม้หอม เผากระดาษเงิน
กระดาษทอง เป็นการบูชาเจ้าประจำอ๊าม หลังจากกินผักผ่านไป 3 วัน ก็ถือว่า "เซ้ง" คือสะอาดบริสุทธิ์
ค่าวันนั้นจะมีการเข้าทรงเชิญเจ้าสำคัญอีก 2 องค์มาร่วมพิธี คือเจ้าผู้สำรวจคนเกิดและเจ้าผู้สำรวจ
คนตาย วันต่อมาก็ทำพิธีปล่อยพระ มีการเข้าทรงทหาร ส่วนวันที่ 7 มีพิธีบูชาดาวเพื่อขอความเป็นศิริ
มงคล และรักษาโรค มีการแจกกระดาษยันต์หรือที่เรียกว่า"ฮู้" ด้วย ในวันที่ 8 และ 9 เป็นวันที่นักท่อง
เที่ยวตั้งตาคอย เพราะจะมีพิธีที่สำคัญระทึกใจ เป็นจุดเด่นของเทศกาล คือ ในวันที่ 8 จะมีการจัด
ขบวนแห่อย่างมโหฬาร นำเกี้ยวไปรับพระจำหลัก ที่สะพานหิน เพื่อเป็นการระลึกถึงวันที่ควันธูป จาก
มณฑลกังไส มาถึงภูเก็ต ในขบวนแห่นี้ จะมีการแสดงอิทธิฤทธิ์ปาฏิหาริ์  ของม้าทรง หรือคนทรงเจ้า
พอถึงวันที่ 9 ซึ่งเป็นวันสุดท้าย
จะมีพิธี"โก๊ยโห้ย" หรือพิธีลุยไฟสะเดาะเคราะห์ นอกจากนี้ยังมีการเดิน
ข้ามสะพานสะเดาะเคราะห์ ในเวลากลางคืนจะมีพิธีปีนบันำดมีด
ยามดึกของวันที่ 9 จะมีพิธีแห่พระไปส่งลงทะเล โดยมีการเซ่นไหว้ และจุดประทัดเป็นที่
อึกทึกครึกโครมไปทั้งเมือง เมื่อเสร็จจากส่งพระแล้วก็จะเอาเสาโกเต้งลง เพื่อดับตะเกียงทั้ง 9 ดวง
เป็นอันสิ้นสุดการกินผัก สำหรับผู้เข้าร่วมพิธีกินผักนั้น นอกจากจะได้รับผลบุญและความเป็นศิริมงคล
แก่ตนเองแล้ว ยังทำให้สุขภาพร่างกายแข็งแรง จิตใจมีเมตตา ไม่ฆ่าสัตว์ ละเว้นอบายมุขทั้งปวง
อันก่อให้เกิดความสะอาด สว่าง สงบ ในจิตใจ และเป็นประเพณีที่ได้ปฏิบัติสืบทอดกันมาเป็นเวลานาน
เพื่อความเป็นศิริมงคลแก่บ้านเมือง ส่วนการศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม จึงได้จัดทำโครงการขึ้น
|
